🗒️ आजचे Current Affairs🔔 MPSC Notifications🧭 Today's Quiz
🌐 मराठी / English“ स्पर्धा नव्हे, सातत्य ही यशाची गुरुकिल्ली ”
Previous Year Questions

PYQ सराव

मागील परीक्षांतील प्रश्न सोडवा आणि स्वतःची तयारी तपासा.

30 प्रकाशित प्रश्न उपलब्ध आहेत.

Group BDemo Practice - मराठा साम्राज्य2026easy

1. तिसरी पानिपतची लढाई कोणत्या वर्षी झाली?

  1. 1757
  2. 1761
  3. 1764
  4. 1775
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1761

तिसरी पानिपतची लढाई 1761 मध्ये मराठे आणि अहमदशाह अब्दाली यांच्यात झाली.

Group BDemo Practice - मराठा इतिहास2026easy

2. शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची राजधानी म्हणून कोणता किल्ला विकसित केला?

  1. प्रतापगड
  2. रायगड
  3. सिंहगड
  4. पन्हाळा
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: रायगड

रायगड हा शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याची राजधानी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

Group BDemo Practice - प्रशासन2026medium

3. अष्टप्रधान मंडळातील 'पेशवा' पदाचा मुख्य संबंध कशाशी होता?

  1. मुख्य प्रधान
  2. न्यायदान
  3. धर्मकार्य
  4. परराष्ट्र व्यवहार
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: मुख्य प्रधान

अष्टप्रधान मंडळात पेशवा हा मुख्य प्रधान मानला जात असे.

Group BDemo Practice - महाराष्ट्र समाजसुधारणा2026easy

4. सत्यशोधक समाजाची स्थापना कोणी केली?

  1. महात्मा ज्योतिराव फुले
  2. लोकहितवादी
  3. महादेव गोविंद रानडे
  4. गोपाळ गणेश आगरकर
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: महात्मा ज्योतिराव फुले

महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी 1873 मध्ये सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली.

Group BDemo Practice - महाराष्ट्र समाजसुधारणा2026easy

5. सावित्रीबाई फुले यांचे कार्य प्रामुख्याने कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित होते?

  1. स्त्री शिक्षण
  2. औद्योगिक विकास
  3. लष्करी सुधारणा
  4. परराष्ट्र धोरण
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: स्त्री शिक्षण

सावित्रीबाई फुले या भारतातील अग्रगण्य स्त्री शिक्षण कार्यकर्त्यांपैकी एक होत्या.

Group BDemo Practice - समाजसुधारणा2026medium

6. प्रार्थना समाजाच्या स्थापनेशी कोणाचे नाव संबंधित आहे?

  1. आत्माराम पांडुरंग
  2. गोपाळ कृष्ण गोखले
  3. लोकमान्य टिळक
  4. विष्णुशास्त्री चिपळूणकर
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: आत्माराम पांडुरंग

प्रार्थना समाजाची स्थापना 1867 मध्ये मुंबईत डॉ. आत्माराम पांडुरंग यांनी केली.

Group BDemo Practice - महाराष्ट्रातील पत्रकारिता2026medium

7. 'सुधारक' हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?

  1. गोपाळ गणेश आगरकर
  2. बाळ गंगाधर टिळक
  3. महात्मा फुले
  4. न्यायमूर्ती रानडे
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: गोपाळ गणेश आगरकर

गोपाळ गणेश आगरकर यांनी 'सुधारक' या वृत्तपत्राद्वारे सामाजिक सुधारणांचा पुरस्कार केला.

Group BDemo Practice - राष्ट्रीय चळवळ महाराष्ट्र2026easy

8. 'केसरी' या वृत्तपत्राशी कोणाचे नाव प्रमुखपणे संबंधित आहे?

  1. लोकमान्य टिळक
  2. दादाभाई नौरोजी
  3. जी. के. गोखले
  4. महात्मा गांधी
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: लोकमान्य टिळक

'केसरी' हे वृत्तपत्र लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्याशी प्रमुखपणे संबंधित आहे.

Group BDemo Practice - महाराष्ट्र राष्ट्रीय चळवळ2026medium

9. सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीची स्थापना कोणी केली?

  1. गोपाळ कृष्ण गोखले
  2. लोकमान्य टिळक
  3. महात्मा फुले
  4. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: गोपाळ कृष्ण गोखले

गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी 1905 मध्ये सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीची स्थापना केली.

Group BDemo Practice - मराठा इतिहास2026easy

10. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला?

  1. 1664
  2. 1670
  3. 1674
  4. 1680
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1674

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक 1674 मध्ये रायगडावर झाला.

Group BDemo Practice - गांधी युग2026medium

11. दांडी मार्च कोणत्या आंदोलनाशी संबंधित आहे?

  1. असहकार चळवळ
  2. सविनय कायदेभंग चळवळ
  3. भारत छोडो चळवळ
  4. स्वदेशी चळवळ
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: सविनय कायदेभंग चळवळ

दांडी मार्च 1930 मध्ये सविनय कायदेभंग चळवळीच्या प्रारंभाशी संबंधित होता.

Group BDemo Practice - आधुनिक भारत2026easy

12. बक्सरची लढाई कोणत्या वर्षी झाली?

  1. 1757
  2. 1764
  3. 1772
  4. 1784
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1764

बक्सरची लढाई 1764 मध्ये झाली. या विजयामुळे कंपनीची राजकीय व आर्थिक पकड आणखी मजबूत झाली.

Group BDemo Practice - भारत छोडो2026easy

13. भारत छोडो चळवळ कोणत्या वर्षी सुरू झाली?

  1. 1939
  2. 1940
  3. 1942
  4. 1946
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1942

भारत छोडो चळवळ ऑगस्ट 1942 मध्ये सुरू झाली.

Group BDemo Practice - 1857 चा उठाव2026medium

14. 1857 च्या उठावात कानपूर येथे नेतृत्व कोणी केले?

  1. नाना साहेब
  2. तात्या टोपे
  3. राणी लक्ष्मीबाई
  4. बेगम हजरत महल
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: नाना साहेब

कानपूर येथे 1857 च्या उठावाचे नेतृत्व नाना साहेबांनी केले.

Group BDemo Practice - राष्ट्रीय चळवळ2026easy

15. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?

  1. 1885
  2. 1889
  3. 1905
  4. 1907
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1885

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना 1885 मध्ये झाली.

Group BDemo Practice - आधुनिक भारत2026easy

16. प्लासीची लढाई कोणत्या वर्षी झाली?

  1. 1757
  2. 1761
  3. 1764
  4. 1773
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1757

प्लासीची लढाई 1757 मध्ये झाली. या लढाईनंतर बंगालमध्ये ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणात वाढला.

Group BDemo Practice - स्वदेशी चळवळ2026medium

17. बंगालची फाळणी लॉर्ड कर्झनने कोणत्या वर्षी केली?

  1. 1903
  2. 1905
  3. 1906
  4. 1911
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1905

बंगालची फाळणी 1905 मध्ये करण्यात आली. यामुळे स्वदेशी व बहिष्कार चळवळीला चालना मिळाली.

Group BDemo Practice - होमरूल चळवळ2026medium

18. होमरूल लीग चळवळीशी खालीलपैकी कोणाचे नाव संबंधित आहे?

  1. अॅनी बेझंट
  2. लॉर्ड रिपन
  3. दादाभाई नौरोजी
  4. गोपाल हरी देशमुख
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: अॅनी बेझंट

अॅनी बेझंट आणि बाळ गंगाधर टिळक हे होमरूल चळवळीशी प्रमुखपणे संबंधित होते.

Group BDemo Practice - राष्ट्रीय चळवळ2026easy

19. जालियनवाला बाग हत्याकांड कोणत्या वर्षी घडले?

  1. 1917
  2. 1918
  3. 1919
  4. 1920
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1919

जालियनवाला बाग हत्याकांड 13 एप्रिल 1919 रोजी अमृतसर येथे घडले.

Group BDemo Practice - गांधी युग2026easy

20. असहकार चळवळ कोणत्या वर्षी सुरू झाली?

  1. 1919
  2. 1920
  3. 1922
  4. 1930
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 1920

महात्मा गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली असहकार चळवळ 1920 मध्ये सुरू झाली.

Group BDemo Practice - संसद2026easy

21. लोकसभेचे सामान्य कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?

  1. 4 वर्षे
  2. 5 वर्षे
  3. 6 वर्षे
  4. 7 वर्षे
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 5 वर्षे

लोकसभेचा सामान्य कार्यकाळ 5 वर्षांचा असतो, जो आधी विसर्जित होऊ शकतो.

Group BDemo Practice - राष्ट्रपती2026medium

22. भारतीय राष्ट्रपतींची निवड कोण करतात?

  1. फक्त लोकसभा सदस्य
  2. संसदेचे सर्व सदस्य
  3. निवडून आलेले संसद सदस्य आणि निवडून आलेले राज्य/केंद्रशासित प्रदेश विधानसभांचे सदस्य
  4. फक्त राज्य विधानसभांचे सदस्य
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: निवडून आलेले संसद सदस्य आणि निवडून आलेले राज्य/केंद्रशासित प्रदेश विधानसभांचे सदस्य

राष्ट्रपतींच्या निवडणूक मंडळात निवडून आलेले संसद सदस्य तसेच राज्ये आणि संबंधित केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य असतात.

Group BDemo Practice - संविधान प्रस्तावना2026easy

23. भारतीय संविधानाची प्रस्तावना कोणत्या शब्दांनी सुरू होते?

  1. आम्ही भारताचे नागरिक
  2. आम्ही भारताचे लोक
  3. भारत एक सार्वभौम राष्ट्र आहे
  4. भारताचे संविधान
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: आम्ही भारताचे लोक

भारतीय संविधानाची प्रस्तावना 'आम्ही भारताचे लोक' या शब्दांनी सुरू होते.

Group BDemo Practice - न्यायपालिका2026easy

24. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांची नियुक्ती कोण करतो?

  1. पंतप्रधान
  2. राष्ट्रपती
  3. लोकसभा अध्यक्ष
  4. कायदा मंत्री
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: राष्ट्रपती

भारताच्या मुख्य न्यायाधीशांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.

Group BDemo Practice - DPSP2026easy

25. राज्याच्या धोरणनिर्देशक तत्त्वांचा समावेश कोणत्या भागात आहे?

  1. भाग III
  2. भाग IV
  3. भाग IVA
  4. भाग VI
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: भाग IV

राज्याच्या धोरणनिर्देशक तत्त्वांचा समावेश भाग IV मध्ये आहे.

Group BDemo Practice - संविधान सभा2026easy

26. भारतीय संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?

  1. डॉ. राजेंद्र प्रसाद
  2. पं. जवाहरलाल नेहरू
  3. डॉ. बी. आर. आंबेडकर
  4. सरदार वल्लभभाई पटेल
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: डॉ. बी. आर. आंबेडकर

डॉ. बी. आर. आंबेडकर हे संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष होते.

Group BDemo Practice - मूलभूत कर्तव्ये2026medium

27. संविधानातील मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट करण्यात आली?

  1. 24 वी
  2. 42 वी
  3. 44 वी
  4. 52 वी
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 42 वी

मूलभूत कर्तव्ये 42 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियम, 1976 द्वारे समाविष्ट करण्यात आली.

Group BDemo Practice - संसद2026medium

28. राज्यसभेबाबत खालीलपैकी योग्य विधान कोणते?

  1. ती दर पाच वर्षांनी विसर्जित होते
  2. ती कायमस्वरूपी सभागृह आहे
  3. तिचे सर्व सदस्य थेट निवडले जातात
  4. तिचा कार्यकाळ चार वर्षांचा असतो
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: ती कायमस्वरूपी सभागृह आहे

राज्यसभा हे कायमस्वरूपी सभागृह आहे; ती विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षांनी सुमारे एक-तृतीयांश सदस्य निवृत्त होतात.

Group BDemo Practice - संविधान इतिहास2026medium

29. भारतीय संविधान 26 जानेवारी 1950 रोजी लागू झाले. ते संविधानसभेने कधी स्वीकारले?

  1. 15 ऑगस्ट 1947
  2. 26 नोव्हेंबर 1949
  3. 24 जानेवारी 1950
  4. 26 जानेवारी 1949
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: 26 नोव्हेंबर 1949

संविधानसभेने भारतीय संविधान 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारले.

Group BDemo Practice - मूलभूत अधिकार2026easy

30. भारतीय संविधानातील मूलभूत अधिकार कोणत्या भागात दिले आहेत?

  1. भाग II
  2. भाग III
  3. भाग IV
  4. भाग V
उत्तर आणि स्पष्टीकरण पाहा

योग्य उत्तर: भाग III

मूलभूत अधिकार भारतीय संविधानाच्या भाग III मध्ये आहेत.